📘 Học Thuyết Âm Dương – Slide Bài Giảng Ths.Bùi Thị Phương (Trường Cao đẳng Y Dược Tuệ Tĩnh)

📌 Chuyên mục: Tài Liệu Giảng Viên Tuệ Tĩnh – Lý luận YHCT
📄 Giảng viên cung cấp: Ths.Bùi Thị Phương – Bộ môn Lý luận Y học cổ truyền

---

⭐ Giới thiệu chung

Học thuyết Âm Dương là nền tảng cốt lõi của toàn bộ tư duy Đông y. Trong YHCT, mọi sự vận hành của cơ thể – sinh lý, bệnh lý, chẩn đoán và điều trị – đều được lý giải trên cơ sở âm dương. Vì vậy, nắm vững học thuyết Âm Dương chính là chìa khóa để hiểu được toàn bộ hệ thống lý luận của Đông y.

Slide “Học thuyết Âm Dương” do cô Phương biên soạn giúp sinh viên:

• Hiểu bản chất của âm – dương

• Nắm vững các quy luật vận động

• Ứng dụng vào bệnh học và điều trị

• Học nhanh – nhớ lâu bằng sơ đồ và ví dụ lâm sàng

Tài liệu này là một phần trong bộ bài giảng môn Lý luận YHCT, thuộc chương trình đào tạo của Trường Cao đẳng Y Dược Tuệ Tĩnh.

---

⭐ Nội dung chính của bài giảng

1. Khái niệm Âm – Dương

• Âm dương là hai mặt đối lập nhưng thống nhất

• Không ngừng vận động, biến hóa

• Có thể quy đổi, chuyển hóa lẫn nhau trong điều kiện nhất định

2. Đặc tính của Âm – Dương

• Âm: tĩnh, lạnh, tối, thấp, trong, bên trong

• Dương: động, nóng, sáng, cao, ngoài, bên ngoài
  → Mọi sự vật đều chứa cả âm và dương theo tỷ lệ khác nhau.

3. Bốn quy luật cơ bản của âm dương

a. Âm dương đối lập

Hai mặt mâu thuẫn, kiềm chế lẫn nhau.
Ví dụ: ngày – đêm, hàn – nhiệt, khí – huyết.

b. Âm dương hỗ căn

Âm dương dựa vào nhau mà tồn tại.
Không có âm thì dương không sinh, không có dương thì âm không hóa.

c. Âm dương tiêu trưởng

Khi âm thịnh → dương suy; dương thịnh → âm suy.
Thay đổi theo thời tiết, tuổi tác, thể trạng.

d. Âm dương bình hành

Âm dương luôn giữ thế cân bằng động → cơ thể khỏe mạnh.
Mất cân bằng → sinh bệnh.

---

⭐ Ứng dụng của học thuyết Âm Dương trong YHCT

1. Trong sinh lý

• Tạng thuộc âm, phủ thuộc dương

• Huyết thuộc âm, khí thuộc dương

• Dinh dưỡng → âm; hoạt động → dương

2. Trong bệnh lý

• Hàn bệnh thuộc âm, nhiệt bệnh thuộc dương

• Mất cân bằng âm dương → sinh bệnh

• Biểu – lý, hư – thực… đều liên quan tới âm – dương

3. Trong chẩn đoán

• Sắc mặt, mạch, tiếng nói, chất lưỡi đều biểu hiện tính chất âm – dương

4. Trong điều trị

• Nguyên tắc:

  • Âm hư → bổ âm

  • Dương hư → bổ dương

  • Âm thịnh → tả âm

  • Dương thịnh → tả dương

• Điều trị nhằm khôi phục lại cân bằng âm dương

---

⭐ Ai nên sử dụng tài liệu này?

✔ Sinh viên năm 1–2 ngành YHCT
✔ Học viên tự học Đông y
✔ Người đang ôn thi môn Lý luận YHCT
✔ Thực tập lâm sàng muốn củng cố nền tảng lý luận

---

📥 Tải Slide Học Thuyết Âm Dương – cô Phương

👉 Tải tại đây:    HỌC THUYẾT ÂM DƯƠNG

Tài liệu thuộc bộ bài giảng nội bộ, được chia sẻ phục vụ học tập – không dùng cho mục đích thương mại.

---

⭐ Gợi ý học tốt học thuyết Âm Dương

• Vẽ bảng so sánh âm – dương để ghi nhớ

• Học qua ví dụ thực tế (âm hư – dương hư – âm thịnh – dương thịnh)

• Liên hệ với bệnh học để hiểu sâu hơn

• Kết hợp đọc chung với bài “Ngũ Hành” để hiểu tính liên hệ biện chứng

---

🔗 Tài liệu liên quan trong bộ bài giảng Lý Luận YHCT

• Bài giảng Y Lý – file Word cô Phương

• Học thuyết Ngũ Hành – Slide PPT

• Nguyên nhân gây bệnh theo YHCT – Slide PPT